جومالیکزیک (Cumalıkızık) روستایی سرزندهای که روایتگر قرون گذشته است و میراث جهانی امروز موقعیت جفرافیایی جومالیکزیک (Cumalıkızık) روستایی تاریخی، در فاصله حدود ۱۰ تا ۱۱ کیلومتری مرکز شهر بورسا و در منطقه ییلدیریم قرار دارد. دسترسی به آن از چند راه ممکن است: با...
چندگانگی هویتی در دیاسپورای مذهبی: مسلمان ماندن؛ آمریکایی شدن شاید این پرسش به ذهن شما هم آمده باشد که چرا برخی از مهاجران، به نقاطی از دنیا مهاجرت میکنند که از نظر فرهنگی، هیچ همخوانی با ارزشهای آنان ندارد؟ چرا به کشورهایی نمیروند که از پیشرفت و رفاه قابل قبولی هم...
روابط سینمایی ایران و ترکیه یکی از فصلهای کمتر شناختهشده تاریخ سینمای خاورمیانه است. این همکاریها از اواخر دهه ۱۳۴۰ خورشیدی تا اواسط دهه ۱۳۵۰، مجموعهای از تولیدات مشترک، مبادله بازیگران و اقتباسهای سینمایی میان دو کشور شکل گرفت که تأثیر قابل توجهی بر سینمای تجاری...
استانبول؛ دورانی که سگها صاحبان واقعی شهر بودند! اگر امروز در خیابانهای استانبول سگهای آزاد میبینید، شاید تصور کنید این پدیده مربوط به دوران معاصر است. اما یکی از شگفتانگیزترین ویژگیهای شهر، دستکم پانصد سال قدمت دارد.سفرنامه «اوژیه گیزلن دو بوسبک» (Ogier...
پس از انتشار نسخه IOS اپلیکیشن دایره ترکیه، اکنون، نسخه اندروید آن برای کسبوکارهای ایرانی در ترکیه، در دسترس است. لازم به یادآوری است که استفاده اپلیکیشن دایره ترکیه برای کاربران کاملاُ رایگان و بدون هزینه است. کسبوکار شما باید دیده شود! فرصت استثنایی سهروزه برای...
استانبول در سفرنامهها (بخش سوم: حمامهای عثمانی)یکی از نخستین گزارشهای دست اول یک زن اروپایی از فضای خصوصی حمام زنان عثمانی است. بسیاری از پژوهشگران تاریخ جنسیت و تاریخ اجتماعی امپراتوری عثمانی هنوز هم به این نامه استناد میکنند، زیرا تصویری ارائه میدهد که با کلیشههای رایج اروپای قرن هجدهم تفاوتی اساسی دارد.
در اوایل قرن هجدهم، تقریباً هیچ اروپایی اجازه ورود به حمام زنان عثمانی را نداشت. هرچه اروپا درباره حرمسرا و حمامهای استانبول میدانست، کمتر رنگی از واقعیت داشت و بیشتر حاصل خیالپردازی نقاشان و داستاننویسان بود، تا مشاهده مستقیم.
اما در سال ۱۷۱۷، Mary Wortley Montagu، همسر سفیر بریتانیا در استانبول، وارد یکی از حمامهای زنان شد و آنچه دید، با همه روایتهای رایج اروپایی تفاوت داشت.
او مینویسد که هنگام ورود، انتظار داشت فضایی رازآلود و پر از تشریفات ببیند، اما با سالنی بسیار بزرگ روبهرو شد که صدها زن در آن حضور داشتند؛ زنانی از طبقات مختلف جامعه، از همسران مقامهای بلندپایه گرفته تا زنان عادی شهر.
آنچه بیش از همه او را شگفتزده کرد، رفتار زنان بود. آنها نه از حضور یک بیگانه هراسی داشتند و نه سعی میکردند خود را پنهان کنند. برعکس، با لبخند از او استقبال کردند، برایش جا باز کردند و با اشاره از او خواستند کنارشان بنشیند.
مونتاگو مینویسد: «در میان این همه زن، حتی یک نگاه گستاخانه یا رفتاری که نشانه شرم یا ترس باشد، ندیدم.» او با تعجب اضافه میکند که زنان ساعتها در حمام میماندند؛ غذا میآوردند، قهوه مینوشیدند، با یکدیگر گفتوگو میکردند، آواز میخواندند و گاه قراردادهای ازدواج یا مسائل خانوادگی را همانجا بررسی میکردند. از نگاه او، حمام فقط محل شستوشو نبود؛ باشگاه اجتماعی زنان عثمانی بود.
اما مهمترین نکتهای که او برای خوانندگان اروپایی نوشت، این بود که پوشش زنان در بیرون از خانه، تصویر نادرستی از زندگی آنان به اروپاییان داده است. او مینویسد که بسیاری از مردان اروپایی تصور میکنند زنان عثمانی زندانی و منزویاند، در حالی که در فضای زنانه حمام، آنان آزادانه با هم معاشرت میکنند، شوخی میکنند، درباره سیاست، خانواده و فرزندانشان حرف میزنند و شبکهای اجتماعی دارند که مردان اروپایی هرگز آن را نمیبینند.
مونتاگو حتی جملهای مینویسد که برای خوانندگان لندن بسیار تکاندهنده بود:
«اگر کسی میخواست مجسمههای الهههای یونانی را زنده ببیند، کافی بود وارد این حمام شود.» این جمله بعدها بارها نقل شد، زیرا برخلاف نگاه شرقشناسانه رایج، زنان عثمانی را نه موجوداتی اسرارآمیز، بلکه انسانهایی عادی، باوقار و دارای زندگی اجتماعی مستقل توصیف میکرد.
مورخان امروز این نامه را یکی از مهمترین اسناد درباره زندگی روزمره زنان عثمانی میدانند، زیرا نویسنده چیزی را ثبت کرده که تقریباً هیچ مرد اروپایی امکان دیدنش را نداشت.
Lady Mary Wortley Montagu. Letters of the Right Honourable Lady M—y W—y M—e: Written during her Travels in Europe, Asia and Africa. London: T. Becket & P. A. De Hondt, 1763.
بخش مربوط: نامه مورخ 1 April 1717 از Adrianople (Edirne)، که در آن تجربه حضور در حمام زنان عثمانی را با جزئیات شرح میدهد.
حمام سنتی ترکی دراین روزگاربر اساس گزارشهای تاریخی رسانههای بینالمللی مانند BBC Travel و اسناد بررسیشده توسط خطوط هوایی ترکیه (Turkish Airlines)، حمامهای عثمانی استانبول به دو صورت «حمامهای دوقلو» (دارای دو بخش مجزا و متقارن همزمان برای زنان و مردان) یا «حمامهای نوبتی» (دارای ساعات کار اختصاصی برای زنان) طراحی شدهاند. این فضاها در فرهنگ عثمانی نه تنها برای پاکیزگی، بلکه به عنوان یک نهاد اجتماعی مهم برای تجمع، تفریح و برگزاری مراسمی مانند «حمام عروس» توسط زنان استفاده میشدند.
برخی حمام های سنتی ترکی در استانبول:این بنا در قرن شانزدهم توسط معمار سنان و به دستور ملکه قدرتمند عثمانی، خرم سلطان، در مجاورت ایاصوفیه ساخته شد.این حمام یک نمونه کلاسیک از «حمام دوقلو» است که دو بخش کاملاً همسان و متقارن برای زنان و مردان دارد. امروزه این مکان به عنوان یک مرکز میراث لوکس، خدمات اسپا و ماساژ سنتی به زنان ارائه میدهد. نشانی: منطقه فاتح، محله جانکورتاران (Cankurtaran) میدان ایاصوفیه، بین مسجد ایاصوفیه و مسجد آبی (سلطان احمد).
معمار سازنده حمام از طرف سلطان محمود اول مشخص نیست. این حمام با سبک باروک و معماری عثمانی هماهنگی دارد و مانند حمام چمبرلیتاش به صورت دو حمام طراحی شده است. نشانی: پروفسور İsmail Gürkan Av. شماره: 34 Cağaloğlu – Eminönü
ساغال اوغلو حمام:
حمام سلیمانیه که توسط معمار سینان طراحی شده است بخشی از مجموعه (کلیه) از جمله مسجد سلیمانیه است. در حمام اقامتگاهی برای سلطان سلیمان ساخته شده است و امروزه حمام به عنوان یک مکان توریستی فعال است که زنان و مردان با هم در آن شستشو می کنند.نشانی: خیابان معمار سینان شماره: 20 سلیمانیه.
حمام گالاتاسرای که در سال 1715 به عنوان حمام مسجدی برای عموم ساخته شد، دارای سبک معماری کلاسیک ترکی است. این حمام که در یکی از بخشهای مرکزی استانبول قرار دارد توجه گردشگران را به خود جلب میکند و دارای دوشیفت برای خانمها و آقایان است. نشانی: بیاوغلو (Beyoğlu)، محله کولوگلو (Kuloğlu) و در نزدیکی خیابان استقلال و میدان تقسیم قرار دارد
این حمام که در سال 1640 ساخته شده است، نام خود را از مسجد جینیلی گرفته است. دو بخش مجزا برای زنان و مردان وجود دارد. نشانی: منطقه فاتح ، محله زیرک (Zeyrek) واقع شده است.
Büyük Hamam در شهر استانبول، ساخته شده در سال 1533، در Kasımpaşa است. این حمام که توسط معمار سینان ساخته شده است دارای دو بخش مجزا برای زنان و مردان است. نشانی: منطقه بیاوغلو (Beyoğlu) و محله مسجد کبیر (Camiikebir Mahallesi) خیابان Potinciler .
این حمام که به دستور نوربانو سلطان، مادر سلطان مراد سوم ساخته شد، توسط سینان معمار در سال 1584 طراحی شد. در حمام دو حمام به سبک Cemberlitaş، دو بخش یکسان وجود دارد. یکی از آنها مختص زنان و دیگری برای مردان است. نشانی: خیابان وزیرهان شماره: 8 Cemberlitaş – Eminönü
حمام آقا در سال 1454 ساخته شد و در بی اوغلو است. نشانی: خیابان Turnacıbası – Cihangir
در دیگر شهرها بورسا تجربه سنت در حمام داووتپاشا
حمام داووتپاشا که به عنوان بهترین حمام ترکی در بورسا شناخته میشود، چندین قرن قدمت دارد و در قلب شهر قرار دارد. در اینجا میتوانید از یک تجربه فرهنگی اصیل با اتاقهای بخار سنتی، آیینهای پاکسازی و ماساژ حرفهای لذت ببرید. معماری آن طراحی کلاسیک عثمانی با سقفهای گنبدی، داخلیهای مرمری و کاشیکاری پیچیده را بازتاب میدهد و فضایی گرم و دلپذیر ایجاد میکند.
ادرنه
حمام «اسکی» یا همان سارای حمامی (Edirne Saray Hamamı) در ادرنه، یکی از قدیمیترین میراثهای معماری عثمانی است که در سال ۱۳۶۵ میلادی در محوطه «کاخ قدیمی» (Eski Saray) ساخته شده است. این اثر تاریخی به عنوان یکی از قدیمیترین نمونههای معماری حمام ترکی در ادرنه شناخته میشود
ساختار و بخشهای حمام عثمانی
خدمات سنتی حمام زنان
پذیرایی سنتی: نوشیدن چای گیاهی یا شربتهای سنتی
پشتمال (حوله سنتی): پوشیدن حولههای سنتی طرحدار.
کیسه و لیف: کیسهکشی پوست توسط دلاک با کیسههای مخصوص.
ماساژ کف و صابون: شستشوی کامل بدن با کف فراوان و معطر.
گزارش تخصصی بخش سفر بیبیسی: مقاله A Guide to Istanbul’s Bathhouses منتشر شده در BBC Travel.
https://www.bbc.com/travel/article/20100803-a-guide-to-istanbul-bath-houses
وبلاگ رسمی خطوط هوایی ترکیه: بررسی جامع معماری عثمانی در مقاله Historical Baths of Istanbul: Architectural and Cultural Wonders در وبسایت Turkish Airlines.
https://blog.turkishairlines.com/en/historical-baths-of-istanbul-architectural-and-cultural-wonders
پایگاه گردشگری ترکیه: بخش معرفی حمامهای سنتی در راهنمای جامع Istanbul Hammams & Turkish Baths Guide متعلق به پلتفرم Visit Turkey.
https://www.visit-turkey.info/en/istanbul/istanbul-tours-activities/istanbul-hammams
خبرگزاری فرانسپرس (AFP): گزارش بازگشایی و اصالت حمامهای ۵۰۰ ساله در مقاله Istanbul’s Historic Baths Keep Hammam Tradition Alive منتشر شده در بخش انگلیسی روزنامه شرقالاوسط.
راهنمای سریع گردشگری استانبول: مستندات ویژگیهای ساختاری حمامهای دوقلو در صفحه اختصاصی Ayasofya Hurrem Sultan Hamami از پلتفرم Quick Guide Istanbul.
https://quickguideistanbul.com/listing/hurrem-sultan-hamami
بانک اطلاعاتی توریسم Eskapas: مقاله و مرجع The Best Historical Baths of Istanbul برای راستیآزمایی سال ساخت و واقفان بناها.
https://eskapas.com/historical-baths-of-istanbul/
راهنمای تجربی سفر Bon Bon Voyage: بخش توصیف ساختاری اتاقهای سرد و گرم حمام در مقاله آموزشی What to Expect on a Hammam (Turkish Bath) in Istanbul.
https://www.bon-bonvoyage.com/what-to-expect-on-a-hammam-turkish-bath-in-istanbul/
اطلاعات عمومی/حمام ترکی در:
https://istanbul.com/fa/blog/turkish-baths
محتوای مرتبط:
استانبول در سفرنامهها (بخش دوم: شهری که قلمرو سگها بود)
استانبول در سفرنامهها(بخش نخست: قایقسواری در زیر شهر استانبول)
آیا استانبول شهری امن است؟ تحول امنیتی استانبول
راهنمای تماس ضروری / اضطراری در استانبول
راهنمای فرودگاه جدید استانبول IST
راهنمای سفر درون شهری در استانبول
جومالیکزیک (Cumalıkızık) روستایی سرزندهای که روایتگر قرون گذشته است و میراث جهانی امروز موقعیت جفرافیایی جومالیکزیک (Cumalıkızık) روستایی تاریخی، در فاصله حدود ۱۰ تا ۱۱ کیلومتری مرکز شهر بورسا و در منطقه ییلدیریم قرار دارد. دسترسی به آن از چند راه ممکن است: با...
چندگانگی هویتی در دیاسپورای مذهبی: مسلمان ماندن؛ آمریکایی شدن شاید این پرسش به ذهن شما هم آمده باشد که چرا برخی از مهاجران، به نقاطی از دنیا مهاجرت میکنند که از نظر فرهنگی، هیچ همخوانی با ارزشهای آنان ندارد؟ چرا به کشورهایی نمیروند که از پیشرفت و رفاه قابل قبولی هم...
روابط سینمایی ایران و ترکیه یکی از فصلهای کمتر شناختهشده تاریخ سینمای خاورمیانه است. این همکاریها از اواخر دهه ۱۳۴۰ خورشیدی تا اواسط دهه ۱۳۵۰، مجموعهای از تولیدات مشترک، مبادله بازیگران و اقتباسهای سینمایی میان دو کشور شکل گرفت که تأثیر قابل توجهی بر سینمای تجاری...
استانبول؛ دورانی که سگها صاحبان واقعی شهر بودند! اگر امروز در خیابانهای استانبول سگهای آزاد میبینید، شاید تصور کنید این پدیده مربوط به دوران معاصر است. اما یکی از شگفتانگیزترین ویژگیهای شهر، دستکم پانصد سال قدمت دارد.سفرنامه «اوژیه گیزلن دو بوسبک» (Ogier...
پس از انتشار نسخه IOS اپلیکیشن دایره ترکیه، اکنون، نسخه اندروید آن برای کسبوکارهای ایرانی در ترکیه، در دسترس است. لازم به یادآوری است که استفاده اپلیکیشن دایره ترکیه برای کاربران کاملاُ رایگان و بدون هزینه است. کسبوکار شما باید دیده شود! فرصت استثنایی سهروزه برای...